Werken op de hei

Locatie:

Ermelo

Wie er nu langsrijdt, vermoedt niet dat zich achter het verouderde kantoorgebouw een internationaal hightechbedrijf bevindt. Eerder lijkt het een gebouw dat aan vervanging toe is dan de thuisbasis van een onderneming waar hoogwaardige technologie wordt ontwikkeld.

Dat verschil tussen buitenkant en werkelijkheid was precies de aanleiding voor de vraag. Het bedrijf wilde een nieuw kantoor dat beter zou passen bij de kwaliteit van zijn producten. Niet omdat klanten er dagelijks over de vloer komen; de verkoop verloopt via een internationaal netwerk van distributeurs. Maar wie het adres op Google Street View opzocht, zag een gebouw dat nauwelijks iets vertelde over het bedrijf erachter.

Een representatief kantoor leek daarom een logische eerste stap.

De trots lag achter het kantoor

Achter het verouderde kantoorgebouw liggen drie grote productiehallen. Daar werd tijdens de eerste rondgang zichtbaar waar de trots van het bedrijf werkelijk zat. Tussen hoogwaardige machines werden met veel vakmanschap technische producten gemaakt voor een internationale markt.

De hallen waren groot, hoog en bouwtechnisch in orde. Het productieproces was zorgvuldig ingericht en rond de machines was goede werkverlichting aangebracht. Toch voelde de ruimte donker. Buiten de direct verlichte werkplekken bleven veel delen schimmig. Vloeren, wanden, installaties en machines gingen grotendeels op in dezelfde grijze tinten. Uitzicht was er nauwelijks.

Wie er werkte, kon aan de ruimte niet zien of buiten de zon scheen, regen tegen de gevel sloeg of de winter was begonnen.

Op verschillende plekken stonden de overheaddeuren daarom vrijwel het hele jaar open. Weer of geen weer. Door die openingen konden medewerkers tenminste iets van buiten ervaren. Ze zagen het licht veranderen, merkten dat het regende of voelden koude lucht de hal binnenkomen. Veel uitzicht leverde het niet op. Achter de deuren lag nog altijd hetzelfde bedrijventerrein.

Tweehonderd meter verderop

Op nog geen tweehonderd meter van de productiehallen begint de Ermelose heide.

De eigenaren reden er iedere dag overheen op weg van huis naar het bedrijf. Zij zagen de openheid van het landschap, de kleuren van het zand en de heide, het licht tussen de bomen en de veranderingen door het jaar heen. Na een regenbui hing er een andere geur. In de zomer kleurde het landschap anders dan in de winter.

Eenmaal op Kerkdennen verdween dat alles uit beeld.

Het bedrijventerrein had net zo goed in Sassenheim, Purmerend of een andere plaats in Nederland kunnen liggen. De gevels waren zorgvuldig ontworpen als wanden van het bedrijventerrein, zodat het geheel er vanaf de straat verzorgd uitzag. Voor de mensen achter die gevels was veel minder aandacht geweest.

Eigenlijk herhaalde de nieuwe kantoorvraag datzelfde uitgangspunt. Opnieuw ging het over wat iemand van buitenaf zou zien. Over de eerste indruk vanaf de straat en het beeld op Street View. Nog nauwelijks over de mensen die iedere dag binnen werkten.

Vijf minuten stilte

Tijdens een van de gesprekken kwam biophilic design ter sprake. Niet als vormtaal of als manier om overal planten neer te zetten, maar vanuit de vraag wat een werkomgeving met mensen doet.

Er werden onderzoeken aangehaald naar de invloed van daglicht, uitzicht op natuur en contact met de seizoenen. Over concentratie en creativiteit, maar ook over stress, ziekteverzuim en personeelsverloop. Onderwerpen die binnen het bedrijf herkenbaar waren. De productie kon groeien en de verkoop kon worden opgevoerd, maar het bleef moeilijk om medewerkers te behouden.

Het werd stil. De directeur stond op en liep weg. Vijf minuten later kwam hij terug; “Als slechts de helft van de onderzoeken waar jullie naar verwijzen waar is, dan moeten wij niet investeren in een nieuw kantoor. Dan moeten wij investeren in de mensen die hier iedere dag werken.”

Niet alleen de machines vormden het productieapparaat. De mensen die ermee werkten hoorden daar net zo goed bij. Wanneer zij in een omgeving werkten die onnodig veel energie vroeg, kon de techniek nog zo geavanceerd zijn, maar zou het proces uiteindelijk toch stagneren.

Het gesprek over een representatief kantoor ging vanaf dat moment ook over de productiehallen, over de mensen die er werken.

→ Lees hier meer over de onderzoeken 

Niet over de daken kijken

De wens om iets van de heide te ervaren bleef bestaan. Een mogelijkheid was om het nieuwe kantoor op te tillen. Vanaf een hogere verdieping zou misschien over de omliggende bebouwing heen gekeken kunnen worden.

Maar hoe hoog moest het gebouw dan worden? En wat zouden mensen werkelijk zien? Waarschijnlijk vooral de daken van aangrenzende bedrijfshallen, met ergens daarachter een smalle strook groen.

De heide lag vlakbij en bleef tegelijkertijd onbereikbaar.

Daaruit ontstond een andere gedachte. Wat gebeurt er wanneer niet het uitzicht naar de heide wordt gezocht, maar een deel van die heide naar de werkomgeving wordt gebracht?

Dat kost ruimte. Op een bedrijventerrein lijkt iedere vierkante meter immers bestemd voor productie, opslag, parkeren of logistiek. Toch kan juist een onbebouwde plek iets toevoegen wat in geen enkele hal of kantoorruimte te vinden is.

Een patio voor het hele bedrijf

Tussen het kantoor en de productiehallen ontstond het idee voor een besloten patio. Geen siertuin die vooral vanuit het kantoor bekeken wordt, maar een buitenruimte met het karakter van het Ermelose landschap. Met zand, heidebeplanting, natuurlijke kleuren en de veranderingen van de seizoenen.

De patio zou de plek worden waar medewerkers uit de productie tijdens hun pauze naar buiten kunnen. Niet meer in een kantine die ergens boven in de hal verscholen ligt, maar aan een landschap dat herkenbaar bij Ermelo hoort. Beschut tegen het bedrijventerrein en toch buiten, met daglicht, lucht en zicht op groen.

Ook de entree en de ontvangstruimtes richten zich op deze plek. Bezoekers komen niet alleen een representatief kantoor binnen, maar zien waar het bedrijf voor zijn mensen ruimte maakt. Langs de patio liggen bovendien werkplekken voor medewerkers uit het kantoor.

Daardoor ontmoeten mensen uit verschillende delen van de organisatie elkaar hier vanzelf. Iemand uit de productie loopt tijdens de lunch naar buiten. Een collega van kantoor kijkt op van zijn werkplek. De directie komt langs met een bezoeker. De patio is voor niemand afzonderlijk en juist daardoor van iedereen.

Het nieuwe kantoor vertegenwoordigt zo nog steeds het hightechbedrijf. Alleen niet door een opvallende gevel die vooral vanaf de straat wordt bekeken. Het laat de kwaliteit van de onderneming zien in de manier waarop medewerkers en bezoekers de plek gebruiken.

Licht in de productiehallen

Dezelfde gedachte werkt door in de productiehallen.

Op cruciale plaatsen kunnen grote daklichten het daglicht gelijkmatiger over de werkvloer verspreiden. Niet alleen boven de machines, maar ook in de ruimte ertussen. Gerichte openingen in de gevels geven medewerkers zicht naar buiten en maken het weer opnieuw waarneembaar.

De hallen hoeven daarvoor niet te worden afgeschreven. Hun draagconstructie, hoogte en royale afmetingen bieden juist de ruimte om ze opnieuw te bekijken. Wat al goed functioneert, kan behouden blijven. De ingrepen richten zich op wat tot nu toe ontbrak: licht, uitzicht, kleur en contact met de plek.

Zo wordt de bestaande bebouwing niet vervangen om een nieuw imago te maken. Ze wordt aangepast aan de mensen die er dagelijks tussen de machines werken.

Misschien blijven sommige overheaddeuren daarna nog steeds openstaan. Omdat iemand graag frisse lucht voelt of even naar buiten wil kijken. Maar niet langer omdat zo’n deuropening de enige manier is om te merken welk seizoen het is.

Werken op de hei

De eerste vraag ging over wat voorbijgangers en potentiële klanten van het bedrijf zagen. Het ontwerp laat ook zien wat lange tijd buiten beeld bleef: de dagelijkse omgeving van de mensen die de hoogwaardige producten daadwerkelijk maken.

Voor hen wordt de heide niet iets waar de directie onderweg naar het werk langsrijdt. Het landschap komt dichterbij, als plek voor lunch en ontmoeting, als uitzicht vanuit het kantoor en als daglicht dat de productiehal binnenvalt.

Op een bedrijventerrein, tweehonderd meter van de echte heide, kan zo een werkomgeving ontstaan waarin mensen de dag, het weer en elkaar weer ervaren.

Kan uw werkomgeving meer voor mensen betekenen?

Merkt u dat uw kantoor of bedrijfsgebouw vooral is ingericht rond techniek, vierkante meters of uitstraling, terwijl de dagelijkse werkomgeving achterblijft?

We denken graag mee over wat daglicht, natuur en een andere blik op het bestaande gebouw mogelijk kunnen maken. Bel ons via 0318 – 41 81 85 of stel uw vraag via ons contactformulier.