NIMBY

Wanneer het begint te wringen

Eigenlijk begon het project met een twijfel.......

De opdrachtgevers waren samen met landschapsontwerper Ronald Lambie van Buro Buitenlust al geruime tijd bezig met plannen voor hun terrein in Arcen, Limburg. Een bijzonder stuk landschap met volwassen bomen, lange zichtlijnen en de rust die je eerder verwacht op een landgoed dan in een achtertuin. De aanleiding was een natuurlijke zwemvijver. Rond die vijver ontstond geleidelijk ook de wens voor een gastenverblijf met een sauna, gym en buitenkeuken. Er waren verschillende studies gemaakt en de contouren van het landschappelijke plan werden steeds duidelijker. Toch bleef er iets wringen.

Dat gevoel laat zich niet direct verklaren wanneer je het terrein voor het eerst bezoekt. Vanaf de woning lijkt het alsof de tuin ophoudt achter een schuin geplaatste garage. Pas wanneer je verder loopt ontdek je wat zich daarachter verschuilt. Het terrein opent zich langzaam. Eerst tussen de bomen. Dan langs een open plek. Vervolgens ontvouwt zich een landschap dat veel groter blijkt dan je vanuit het huis vermoedt. Een parkachtige omgeving met monumentale bomen, lange zichtlijnen en een rust die je eerder verwacht op een klein landgoed dan in een achtertuin.

Twijfel...

Misschien lag daar wel de kern van de twijfel. Niet bij het gastenverblijf. Niet bij de zwemvijver. Maar bij het besef dat de grootste kwaliteit van deze plek nauwelijks zichtbaar was.

De bestaande garage speelde daarin een opvallende rol. Ooit misschien logisch geplaatst, maar inmiddels vooral een obstakel tussen woning en landschap. Naarmate de gesprekken vorderden werd steeds duidelijker dat het wegnemen van die barrière minstens zo belangrijk was als het toevoegen van nieuwe functies. De bestaande garage maakte daarom plaats voor een nieuwe op een meer vanzelfsprekende positie bij de entree van het terrein. Daar ontstond een nieuwe aankomst, met een droogloop naar de woning. Belangrijker nog: vanuit het huis werd het landschap weer onderdeel van het dagelijks leven.

Juist op dat moment kwam ook de vraag rondom het gastenverblijf in een ander licht te staan.

Want hoe aantrekkelijker de verschijning van het  gebouw werd, hoe meer aandacht het naar zich toe trok. Terwijl de grootste kwaliteit van deze plek misschien helemaal niet het toekomstige gebouw was, maar juist het landschap zelf, met daarin de natuurlijke zwemvijver als vanzelfsprekend onderdeel van die ervaring.

Buro Buitenlust  had samen met de opdrachtgevers de eerste ideeën voor landschap en zwemvijver uitgewerkt en vroeg ons om mee te denken over de volgende stap. Vanaf dat moment ontstond een intensieve samenwerking waarin landschap, architectuur en gebruik voortdurend in samenhang werden bekeken. De gesprekken gingen steeds minder over een gebouw en steeds meer over de kwaliteiten van de plek. Over beschutting. Over de aantrekkingskracht van water. Over de rust onder de monumentale bomen. Over zichtlijnen die verder reiken dan je aanvankelijk verwacht. En over de vraag waarom sommige plekken vanzelf prettig aanvoelen en andere niet.

Langzaam werd duidelijk dat de vraag ergens anders lag. Niet hoe het gastenverblijf eruit moest zien, maar hoe je iets kon toevoegen zonder afbreuk te doen aan wat deze plek juist zo bijzonder maakte.

→ Lees meer over onze werkwijze

Een gebouw dat zich voegt naar het landschap

Tijdens de analyse van het terrein werd duidelijk dat niet iedere plek dezelfde waarde had. Sommige delen werden gekenmerkt door monumentale bomen en waardevolle begroeiing. Andere plekken waren belangrijk voor de beleving van ruimte en landschap. Aan de rand van het terrein lag echter een zone waar relatief weinig natuur aanwezig was en waar een gebouw zorgvuldig kon worden ingepast zonder de belangrijkste kwaliteiten van het gebied te verstoren. Juist daar kreeg het verblijf uiteindelijk zijn plek.

Wat vervolgens ontstond was geen paviljoen dat de aandacht naar zich toe trok, maar een langgerekt element dat zich voegt naar het landschap. Een samenstel van cortenstalen schermen, pergola's, beplanting en verblijfsruimtes. Wanneer de lamellen gesloten zijn leest het geheel nauwelijks als gebouw. Vanaf veel plekken lijkt het eerder een onderdeel van de tuininrichting dan een zelfstandig volume. Een scherm. Een begrenzing. Een element dat hoort bij het landschap.

Het verblijf is zorgvuldig gedetailleerd en bewust rank gehouden. Niet om op te vallen, maar om de aandacht bij het landschap te laten. Het gebouw ondersteunt de ervaring van de plek zonder haar te domineren.

→ Lees meer over ontwerpen in verbinding met natuur

Aanwezig wanneer het nodig is

Pas wanneer het gastenverblijf gebruikt wordt verandert dat beeld. Dan openen de lamellen zich, ontvouwt het volume zich en wordt de buitenkeuken onderdeel van het leven rond de vijver. Onder de pergola ontstaan plekken waar gegeten wordt, waar gesprekken doorgaan en waar mensen blijven zitten wanneer de avond langzaam overgaat in de nacht.

Wie het verblijf betreedt ervaart dat het geen afgesloten gebouw is dat achter een scherm verborgen ligt. De verschillende ruimtes zijn opgebouwd uit lagen van openheid en beschutting. De pergola, de lamellen, de overdekte buitenruimtes en de relatie met het water zorgen ervoor dat binnen en buiten voortdurend in elkaar overlopen.

Daardoor voelt het verblijf niet als een object in het landschap, maar als een beschutte plek midden in die ervaring. Een plek waar je je kunt terugtrekken zonder het contact met de omgeving te verliezen. Waar privacy en geborgenheid samengaan met uitzicht, licht, lucht en de voortdurende aanwezigheid van de natuurlijke zwemvijver.

Juist die balans maakt dat het verblijf groter wordt ervaren dan zijn werkelijke omvang. Niet doordat het volume groot is, maar doordat de grenzen tussen gebouw, terras, pergola, water en landschap bewust vervagen.

Ook vanuit de woning blijft het verblijf lange tijd onzichtbaar. Wanneer er niemand aanwezig is lijkt het alsof het landschap ononderbroken doorloopt tot aan de bosrand. Pas wanneer het gebruikt wordt opent het zich. En wanneer de avond valt verschijnt tussen de bomen een zachte gloed. Het licht weerspiegelt in het water en laat het verblijf oplichten als een lampion aan de rand van de zwemvijver, totdat ook dat licht weer verdwijnt in het donker.

Misschien is dat uiteindelijk wat dit project bijzonder maakt. Niet dat er een gebouw werd toegevoegd, maar dat de kwaliteiten van de plek sterker voelbaar werden dan daarvoor. Overdag lijkt het er nauwelijks te zijn. Pas wanneer het gebruikt wordt laat het zich zien. Alsof het landschap zelf bepaalt wanneer architectuur zichtbaar mag zijn.

Vrijblijvend kennismaken

Elke plek heeft haar eigen kwaliteiten. Soms zijn die direct zichtbaar. Soms liggen ze verborgen en vraagt het ontwerpproces vooral om goed kijken, luisteren en begrijpen wat een plek bijzonder maakt.

Sta je aan het begin van een woning, buitenverblijf, landgoedontwikkeling of andere opgave waarbij landschap, natuurbeleving en kwaliteit van leven een belangrijke rol spelen? Dan maken wij graag kennis.

Samen onderzoeken we wat een plek nodig heeft en hoe architectuur, landschap en dagelijks gebruik elkaar kunnen versterken zonder de kwaliteiten van de plek te overschaduwen.

Bel 0318 – 41 81 85 of neem contact met ons op via het contactformulier.